Diyabet ( Şeker Hastalığı)

Diyabet Nedir?

Diyabet, vücudunuzunda pankreas adlı salgı bezinin yeterli miktarda insülin hormonu üretmemesi ya da ürettiği insulin hormonunun etkili bir şekilde kullanılamaması durumun da gelişen ve ömür boyu süren bir hastalıktır. Sonuç olarak kişi, yediği besinlerden kana geçen şekeri yani glukozu kullanamaz ve kan şekeri yükselir (hiperglisemi).

Yediğimiz besinlerin özellikle karbonhidrat içeren besinlerin çoğu vücutta enerji için kullanılmak üzere glukoza dönüştürülür. Midenin arka yüzeyinde yerleşik bir organ olan pankreas, kaslarımızın ve diğer dokuların kandan glukozu alıp enerji olarak kullanmalarını sağlayan "insülin" adı verilen bir hormon üretir. Besinlerle kana geçen glukoz, insülin hormonu aracılığı ile hücrelere girer. Hücreler glukozu yakıt olarak kullanır . Eğer glukoz miktarı vücudun yakıt ihtiyacından fazla ise karaçiğerde (şeker deposu=glikojen), yağ dokusunda depolanır.

Diyabeti olmayan bir birey kan şekeri düzeyi açlık halinde 120 mg/dl, tokluk halinde (yemeğe başladıktan iki saat sonra) 140 mg/dl’nin üstüne çıkmaz. Açlıkta veya toklukta ölçülen kan şekeri düzeyinin bu değerlerin üstünde olması diyabetin varlığını gösterir.

TİP 1 İnsülin Gerektiren Diyabet

Bu tip diyabette pankreas çok az insülin yapar ya da hiç insülin yapamaz. Kanda insülin reseptörlerini doldurmaya yetecek kadar insülin olmayınca, hücre yüzeyindeki reseptörler ( kapılar ) kapalı durumda kalır. Hücrenin içine giremeyen şeker kanda birikir. Kan şekeri düzeyi yükselir. Diyabetin bu tipi daha çok genç yaşlarda ortaya çıkar. Tip 1 diyabetin belirtileri :

• Çok fazla acıkma
• Fazla miktarda idrar yapma
• Ani kilo kaybı

olarak sayılabilir. Bu belirtiler genellikle aniden başlar.

TİP 2 İnsülin Gerektirmeyen Diyabet

Bu tip diyabette pankreas insülin üretir ancak miktarı yeterli değildir ya da yeterli derecede kullanılmaz. Vücut insülin reseptörlerini açmak için kandaki insülini kullanamayınca, reseptörler ( kapılar ) kapalı kalır ve kanda çok miktarda şeker birikir.
Tip II diyabet genellikle 40 yaşın üzerinde ve kilosu fazla olan kimselerde görülür. Tip II diyabetin belirtileri olarak :
• Sık enfeksiyona yakalanma
• Ciltteki kesik ya da yaraların zor iyileşmesi
• Sık idrara çıkma
• Açlık ve susuzluk hissinin artması
• Bulanık görme
• Yorgunluk hissi sayılabilir.

Bu belirtiler uzun dönemde ortaya çıkar.

Nedenleri

Tip 1 diyabet:

Kalıtım
Pankreasa zarar veren virüsler
Vücudun kendi savunma sisteminde oluşan ve pankreastaki insülin yapan hücrelerin tahribi ile sonuçlanan sorunlar

Tip 2 diyabet:

Yaş (40 yaş üzeri)
Obezite
Kalıtım
Gebelik sırasında diyabet gelişimi
4.5 kg’ dan ağır bebek doğuranlar
Stres
Hipertansiyon

Hangi Sağlık Sorunlarına Yol Açar?

Hiperglisemi (kan şekerinin yükselmesi):

Nedenleri;

Aşırı besin tüketimi
Yetersiz insülin ve/veya ilaç
Yetersiz egzersiz
Enfeksiyonlar

Bulguları;

Susama
Sık idrar
İştah kaybı
Yorgunluk
Derin ve hızlı solunum
Deride kuruma ve kaşıntı
Bulanık görme

Hipoglisemi (kan şekerinin düşmesi):

Nedenleri:

Yetersiz besin tüketimi
Aşırı insülin ve /veya ilaç
Yoğun egzersiz

Bulguları:

Terleme
Baş ağrısı
Baş dönmesi
Titreme
Aşırı halsizlik
Bulanık görme
Açlık hissi
Solukluk
Sinirlilik
Çarpıntı
Dikkat dağınıklığı

Kan şekerinin sürekli yüksek olmasına bağlı olarak ileri dönemde önemli sağlık sorunları gelişebilir:

Kalp-damar hastalıkları
Böbrek sorunları
Göz sorunları, körlük
Felç
Ayak yaraları
Duyu kayıpları
Sık enfeksiyonlar
Yara iyileşmesinde gecikme
Cinsel sorunlar

Beslenme Tedavisi:

Diyabetin kontrolünde temel yapı taşlarından biridir.

Amacı;

Sık enfeksiyona yakalanma
Ciltteki kesik ya da yaraların zor iyileşmesi
Sık idrara çıkma
Açlık ve susuzluk hissinin artması
Bulanık görme
Yorgunluk hissi sayılabilir.

Bu belirtiler uzun dönemde ortaya çıkar.